CO₂ besparen met een warmtepomp is een belangrijke overweging bij verduurzaming. Een hybride warmtepomp bespaart een gemiddeld Nederlands huishouden 600 tot 1.400 kg CO₂ per jaar. Een volledig elektrische warmtepomp haalt zelfs 1.300 tot 1.600 kg CO₂ per jaar. Hoeveel u precies bespaart, hangt af van uw isolatie, uw gasverbruik en de stroommix.
Die besparing is goed voor het milieu. Ze draagt ook bij aan de Nederlandse klimaatdoelen. Een warmtepomp verbetert daarnaast vaak direct uw energielabel. Dat heeft weer invloed op de woningwaarde. In deze blogpost leggen we uit hoeveel CO₂ u bespaart en welke factoren dat beïnvloeden. Tot slot laten we zien wat dit betekent voor uw energierekening.
Wat is de gemiddelde CO₂-besparing met een warmtepomp?
Een hybride warmtepomp bespaart gemiddeld 600 tot 1.400 kg CO₂ per jaar. Een volledig elektrische warmtepomp komt uit op 1.300 tot 1.600 kg. De precieze besparing hangt af van uw isolatie, uw gasverbruik en de herkomst van uw stroom. Onderstaande tabel zet de gemiddelden per type naast elkaar.
| Type warmtepomp | CO₂-besparing per jaar | Aanschaf incl. installatie | Besparing energierekening |
|---|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | 600 tot 1.400 kg | € 4.000 tot € 7.000 | € 300 tot € 600 per jaar |
| Lucht-waterwarmtepomp | 1.300 tot 1.600 kg | € 8.000 tot € 15.000 | tot € 800 per jaar |
| Bodemwarmtepomp | 1.300 tot 1.600 kg | € 15.000 tot € 25.000 | tot € 800 per jaar |
Hybride warmtepomp: besparing van 600-1.400 kg CO₂
Een hybride warmtepomp vervangt ongeveer 60 tot 75% van uw gasverbruik. Dat is gemiddeld 700 m³ aardgas per jaar. Eén m³ aardgas stoot ongeveer 1,88 kg CO₂ uit. U bespaart daarmee ruim 1.300 kg CO₂ uit gasverbranding. De warmtepomp verbruikt wel extra elektriciteit: 1.000 tot 1.680 kWh per jaar. Dat hangt af van de COP-waarde, meestal rond 4,1.
De netto besparing hangt ook af van hoe groen uw stroom is. Met grijze stroom bespaart u ongeveer 33% CO₂. Met groene stroom loopt dat op tot 52%. Het is dus verstandig om meteen over te stappen op een groen stroomcontract. Alles bij elkaar bespaart u met een hybride warmtepomp 600 tot 1.400 kg CO₂ per jaar.
Volledig elektrische warmtepomp: tot 1.600 kg CO₂-besparing
Een volledig elektrische warmtepomp vervangt uw cv-ketel helemaal. Dat kan een lucht-waterwarmtepomp of een bodemwarmtepomp zijn. De complete CO₂-uitstoot uit gasverbranding valt daarmee weg. Voor een gemiddeld huishouden gaat het om 2.000 tot 2.500 kg per jaar. Ook dit systeem verbruikt elektriciteit. De netto besparing ligt wel duidelijk hoger dan bij een hybride opstelling. Bij grijze stroom komt u uit op 1.300 tot 1.600 kg per jaar, bij groene stroom nog meer.
In goed geïsoleerde woningen met vloerverwarming presteert zo’n systeem het best. Het werkt efficiënter en de COP-waarde stijgt. U komt daarmee ook sneller in aanmerking voor een hoger energielabel, zoals A of A+. Dat is gunstig voor de woningwaarde.
Welke factoren bepalen de CO₂-besparing van een warmtepomp?
De werkelijke besparing verschilt per woning. Drie zaken wegen het zwaarst: de isolatiegraad van uw woning, de herkomst van uw stroom en het type warmtepomp met bijbehorende COP-waarde. Weet u hoe uw woning op deze punten scoort, dan kunt u goed inschatten wat er bij u haalbaar is. Met dat inzicht maakt u gerichte keuzes.
Welke rol speelt uw energielabel bij een warmtepomp?
Uw energielabel laat zien hoe goed uw woning geïsoleerd is. Bij label B of hoger is de warmtevraag laag en presteert een warmtepomp het best. Label C kan ook, mits u eerst de belangrijkste maatregelen neemt. Het label komt uit de NTA 8800-berekening en wordt geregistreerd in EP-Online.
Die belangrijkste isolatiemaatregelen zijn:
- spouwmuurisolatie
- vloerisolatie
- HR++ beglazing
Goede isolatie verbetert bovendien de COP-waarde. Hoe lager de aanvoertemperatuur van het water in de radiatoren of vloerverwarming, hoe efficiënter de warmtepomp werkt. Vraag daarom vóór de installatie een energielabel aan via Labelcert. Dan weet u exact welke isolatiemaatregelen voorrang verdienen.
Stroommix: groene of grijze elektriciteit
De herkomst van uw elektriciteit heeft grote invloed op de CO₂-besparing. Grijze stroom uit kolencentrales stoot gemiddeld 0,4 tot 0,556 kg CO₂ per kWh uit. Groene stroom kent op papier nagenoeg geen directe CO₂-uitstoot. Kiest u voor groene elektriciteit, dan stijgt de besparing van uw warmtepomp dus aanzienlijk.
Het Nederlandse stroomnet wordt intussen steeds groener. Naar verwachting daalt de CO₂-intensiteit van elektriciteit richting 2030 verder. Warmtepompen worden daardoor vanzelf duurzamer. Toch loont een groen stroomcontract nu al. U vergroot uw impact direct en draagt bij aan de verduurzaming van het net.
Type warmtepomp en COP-waarde
De Coefficient of Performance (COP) geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp maakt per eenheid elektriciteit. Een COP van 4 betekent 4 kWh warmte uit 1 kWh elektriciteit. Dat maakt warmtepompen veel efficiënter dan elektrische kachels of gasketels.
Bodemwarmtepompen halen doorgaans een hogere COP dan lucht-waterwarmtepompen. De bodemtemperatuur is namelijk stabieler. Ze zijn daardoor duurder in aanschaf, maar besparen op lange termijn meer energie en CO₂. De COP hangt ook af van de buitentemperatuur. Bij strenge vorst daalt de efficiëntie van lucht-waterwarmtepompen tijdelijk.
Hoeveel CO₂ scheelt de warmtepomp op nationale schaal?
De transitie naar warmtepompen raakt niet alleen individuele huishoudens. Ook de nationale CO₂-uitstoot daalt erdoor. De overheid stimuleert installatie daarom via subsidies en regelgeving. De techniek helpt bij het halen van de klimaatdoelen uit het Klimaatakkoord.
Op dit moment staan er ongeveer 568.000 warmtepompen in Nederland. Daarvan kwamen er 167.000 nieuw bij in 2023. Stel dat alle 8 miljoen Nederlandse huishoudens zouden overstappen. Dan levert dat jaarlijks 7,2 tot 11,4 miljoen ton CO₂-besparing op. Nederland reduceert daarmee 4 tot 8% van de totale nationale uitstoot van 152 miljoen ton in 2023.
Het CBS meldt dat warmtepompen in piekmaanden al tot 100 miljoen m³ gasbesparing opleveren. Elke geïnstalleerde warmtepomp draagt zo bij aan de energietransitie. De snelheid van die transitie hangt af van isolatiemaatregelen, subsidies en bewustwording. Goede voorlichting blijft daarom essentieel.
Wat kost een warmtepomp inclusief installatie?
Een hybride warmtepomp kost inclusief installatie € 4.000 tot € 7.000. Een lucht-waterwarmtepomp ligt tussen € 8.000 en € 15.000. Een bodemwarmtepomp is het duurst: € 15.000 tot € 25.000. De uiteindelijke prijs hangt af van uw woningtype, de benodigde aanpassingen en de installateur die u kiest.
Houd ook rekening met extra kosten. Denk aan grotere radiatoren of het aanleggen van vloerverwarming. Soms zijn eerst isolatiemaatregelen nodig om de warmtepomp goed te laten presteren. Daar staat tegenover dat subsidies de investering aanzienlijk verlichten.
Welke subsidies zijn er voor een warmtepomp?
U kunt gebruikmaken van de ISDE-subsidie, de Investeringssubsidie Duurzame Energie. Dat is een eenmalige bijdrage die uw investering verlaagt. Op RVO.nl staan de actuele regelingen en bedragen. Daarnaast is er het Warmtefonds voor eigenaar-bewoners met een laag inkomen. Ook gemeenten bieden soms een eigen regeling.
Hoelang is de terugverdientijd van een warmtepomp?
De terugverdientijd ligt gemiddeld tussen de 7 en 15 jaar. Dat hangt af van de aanschafkosten, de subsidies en uw huidige energieverbruik. Met een hybride warmtepomp bespaart u € 300 tot € 600 per jaar op de energierekening. Een volledig elektrische warmtepomp kan tot € 800 per jaar schelen.
De gasprijzen stijgen de komende jaren waarschijnlijk verder. Dat verbetert de rekensom voor warmtepompen. Een warmtepomp gaat 15 tot 20 jaar mee. U profiteert dus langdurig van lagere energiekosten en minder CO₂-uitstoot.
Praktische tips om uw CO₂-besparing te maximaliseren
U kunt zelf een aantal stappen zetten om meer uit uw warmtepomp te halen. Hieronder zetten onze adviseurs de belangrijkste tips op een rij.
1. Isoleer uw woning eerst
Goede isolatie is de basis voor een efficiënte warmtepomp. Begin daarom met spouwmuren, vloeren en daken. Dat verlaagt de warmtevraag van uw woning. De warmtepomp kan dan op een lagere temperatuur werken. De COP-waarde stijgt mee, en daarmee ook de energiebesparing.
2. Kies voor groene stroom
De CO₂-voetafdruk van uw warmtepomp daalt fors met groene stroom. Stap dus meteen over op een groen stroomcontract. Zo verkleint u de uitstoot van elke kWh die uw warmtepomp gebruikt.
3. Laat de warmtepomp professioneel instellen
Een goed ingestelde warmtepomp werkt aanzienlijk efficiënter. Laat de installatie daarom uitvoeren door een erkend installateur. Jaarlijks onderhoud is verstandig, want zo blijft de warmtepomp optimaal presteren.
4. Combineer met vloerverwarming
Vloerverwarming werkt op een lagere aanvoertemperatuur dan radiatoren. De warmtepomp presteert daardoor efficiënter. Het zorgt ook voor een aangenamer binnenklimaat. Deze investering rendeert dus dubbel.
Conclusie: CO₂ besparen met een warmtepomp is haalbaar en lonend
Een warmtepomp is goed voor het milieu, voor uw portemonnee en voor de woningwaarde. Een hybride warmtepomp bespaart 600 tot 1.400 kg CO₂ per jaar. Een volledig elektrische warmtepomp haalt tot 1.600 kg. De werkelijke besparing hangt af van isolatie, type warmtepomp en stroommix.
Onderzoek daarom vooraf welke warmtepomp bij uw situatie past. Subsidies verlagen de aanschafkosten aanzienlijk. Daarnaast draagt u bij aan de nationale klimaatdoelen. Voor wie duurzaam en comfortabel wil wonen, is een warmtepomp een slimme keuze.
Wilt u weten hoe uw woning er nu voor staat? Onze EP-adviseurs komen langs, meten uw woning op en rekenen het label volgens NTA 8800 uit. U ontvangt een geregistreerd energielabel in EP-Online, met inzicht in de isolatiegraad en de verbeterpunten. Vraag hier uw energielabel aan via Labelcert, vanaf € 180.
Benieuwd wat úw woning oplevert? Bekijk in onze interactieve tool welke maatregelen uw energielabel het meest verbeteren, afgestemd op uw bouwjaarklasse.
Lees ook: Waterstofboiler vervanging cv-ketel: alle voor- en nadelen 2024
