Balansventilatie met warmteterugwinning is een veelbelovende techniek om uw energierekening te verlagen. Maar hoeveel energie bespaart u nou echt met zo’n systeem? We rekenen het voor u uit, met concrete cijfers en praktische inzichten vanuit de NTA 8800 en ISSO 82.1.
Wat is balansventilatie met warmteterugwinning precies?
Balansventilatie heet ook wel systeem D. Het systeem voert voortdurend verse buitenlucht aan. Tegelijk voert het de vervuilde binnenlucht af. Het bijzondere aan dit systeem zit in de warmtewisselaar. Die haalt 80 tot 95 procent van de warmte uit de afgevoerde lucht terug. Met die warmte wordt de koude buitenlucht voorverwarmd.
Zo ontstaat een goed gecontroleerde luchtverversing met minimale warmteverliezen. De verse lucht komt in de winter voorverwarmd binnen, waardoor u minder energie nodig hebt. In de zomer kan een bypass de warmtewisselaar omzeilen, zodat uw woning niet onnodig opwarmt.
Hoe werkt balansventilatie met warmteterugwinning in de praktijk?
Een balansventilatie-unit met warmteterugwinning (WTW) bestaat uit twee ventilatoren. De ene zorgt voor de aanvoer van verse lucht, de tweede voor de afvoer van vervuilde lucht. Deze luchtstromen passeren de warmtewisselaar zonder elkaar te mengen. De warmte wordt wel overgedragen van de warme afvoerlucht naar de koude aanvoerlucht.
Moderne systemen zijn vaak uitgerust met EC-motoren die energiezuinig zijn. Ook hebben ze sensoren die de ventilatie aanpassen aan de luchtkwaliteit. Zo ventileert u nooit te veel of te weinig.
Hoeveel energie bespaart u met balansventilatie en warmteterugwinning?
De werkelijke energiebesparing hangt af van een aantal factoren:
- het type woning en het bouwjaar;
- het isolatieniveau van de woning;
- uw huidige ventilatiesysteem;
- hoe vaak u ramen openzet;
- hoe goed u het systeem onderhoudt.
Besparing ten opzichte van natuurlijke ventilatie
In een oudere woning met alleen natuurlijke ventilatie gaat jaarlijks tussen de 1.000 en 1.600 kubieke meter gas verloren. Bij een gasprijs van €0,80 per kubieke meter betekent dit een kostenpost van €800 tot €1.300 per jaar. Stapt u over naar balansventilatie met warmteterugwinning, dan dalen deze ventilatieverliezen met 50 tot 80 procent.
Dat scheelt ongeveer 500 tot 1.000 kubieke meter gas per jaar. Omgerekend bespaart u €400 tot €800 per jaar. De impact kan aanzienlijk zijn, vooral in slecht geïsoleerde woningen waar ventilatieverliezen een groot deel van de totale warmteverliezen vormen.
Besparing ten opzichte van mechanische afzuiging
Hebt u nu al een mechanisch afzuigsysteem zonder warmteterugwinning? Ook dan is de overstap de moeite waard. Neem een goed geïsoleerde eengezinswoning van 120 tot 150 vierkante meter. Daar bespaart u 300 tot 600 kubieke meter gas per jaar. Bij €0,80 per kubieke meter gas levert dat een besparing op van €240 tot €480 per jaar.
Daar moet u het stroomverbruik van de WTW-unit zelf van aftrekken. Moderne units met EC-motoren gebruiken 100 tot 250 kilowattuur per jaar. Dat is €25 tot €75 aan extra stroomkosten. Netto blijft er een besparing over van gemiddeld €200 tot €400 per jaar.
Impact van balansventilatie met warmteterugwinning op uw energielabel
Een gecertificeerde EP-adviseur berekent de energieprestatie volgens de NTA 8800. Ventilatieverliezen tellen daarin expliciet mee. In die berekening verbetert balansventilatie met warmteterugwinning uw energielabel vaak met één stap. Denk aan een sprong van C naar B of van B naar A.
Deze verbetering is vooral merkbaar in goed geïsoleerde woningen waar ventilatieverliezen een relatief groot deel van de totale warmteverliezen uitmaken. Is uw woning al goed geïsoleerd, dan is de ventilatie vaak de grootste bron van warmteverlies. Volgens de RVO draagt een beter energielabel bij aan de waarde van uw woning en toekomstige verkoopbaarheid.
Berekening in EP-Online
Als u een officieel energielabel aanvraagt, registreert de EP-adviseur alle gegevens in EP-Online. Daarbij wordt het WTW-rendement van uw systeem ingevoerd. Hoe hoger het rendement, hoe lager de ventilatieverliezen in de berekening en hoe beter uw energielabel.
Wilt u weten wat balansventilatie met warmteterugwinning voor uw specifieke woning oplevert? Vraag dan een energielabel aan bij een erkende EP-adviseur die volgens de ISSO 82.1-richtlijnen werkt.
Kosten van balansventilatie met warmteterugwinning: aanschaf en installatie
De investeringskosten voor balansventilatie met warmteterugwinning variëren sterk. Factoren als bereikbaarheid, het aantal verdiepingen en de benodigde brandwerende voorzieningen spelen daarbij een rol.
Aanschaf en installatie
Voor een bestaande woning waar u een volledig nieuw balansventilatiesysteem laat installeren, betaalt u tussen de €5.000 en €9.000. In die range liggen de kosten voor een rijtjeswoning of hoekwoning. Bij een vrijstaande woning of 2-onder-1-kapwoning liggen de kosten tussen €7.000 en €12.000. Deze bedragen zijn inclusief btw en omvatten de unit, kanalen, ventielen en montage.
Liggen er al kanalen en vervangt u alleen de WTW-unit? Dan bent u goedkoper uit: €2.000 tot €3.500. In nieuwbouw is de meerprijs veel lager dan bij simpele mechanische afzuiging, vaak €2.000 tot €4.000. De kanalen en het ontwerp worden daar meteen meegenomen.
| Situatie | Indicatieve kosten (incl. btw) |
|---|---|
| Nieuw systeem in rijtjes- of hoekwoning | €5.000 tot €9.000 |
| Nieuw systeem in vrijstaande woning of 2-onder-1-kap | €7.000 tot €12.000 |
| Alleen de WTW-unit vervangen, kanalen liggen er al | €2.000 tot €3.500 |
| Meerprijs in nieuwbouw | €2.000 tot €4.000 |
| Filters, per jaar | €60 tot €160 |
| Professioneel onderhoud, per jaar | €120 tot €250 |
Jaarlijks onderhoud van balansventilatie met warmteterugwinning
Een balansventilatie-unit met warmteterugwinning vraagt regelmatig onderhoud. Zo blijft het systeem efficiënt werken en behoudt u een gezond binnenklimaat. Filters vervangt u minimaal twee keer per jaar. Een set kost €30 tot €80, dus €60 tot €160 per jaar.
Daarnaast is het verstandig om elke twee jaar professioneel onderhoud te laten uitvoeren. Een monteur reinigt dan de warmtewisselaar en ventilatoren, en controleert de instellingen en luchtdebieten. Zo’n onderhoudsbeurt kost tussen de €120 en €250. Omgerekend naar jaarbasis komt u uit op totale onderhoudskosten van €120 tot €250 per jaar.
Terugverdientijd en financiële overwegingen
De terugverdientijd van balansventilatie met warmteterugwinning is een veelgestelde vraag. We lopen daarom een rekenvoorbeeld voor een tussenwoning door. Stel, u investeert €7.000 in een nieuw systeem inclusief kanalen. U bespaart netto €275 per jaar op uw energierekening, na aftrek van het extra stroomverbruik. Daar staan €80 per jaar extra onderhoudskosten tegenover ten opzichte van eenvoudige ventilatie.
Het netto financiële voordeel is dan €195 per jaar. De eenvoudige terugverdientijd wordt €7.000 gedeeld door €195, wat neerkomt op ongeveer 36 jaar. Dat is een conservatieve berekening: bij hogere gasprijzen, bijvoorbeeld €1,20 per kubieke meter, halveert de terugverdientijd vrijwel. Het systeem levert daarnaast comfort, schone lucht en toekomstbestendigheid op. Die voordelen zijn niet direct in euro’s uit te drukken.
Wanneer is de investering in balansventilatie met warmteterugwinning het meest rendabel?
In nieuwbouw of bij ingrijpende renovatie is de terugverdientijd veel korter, vaak tussen de 10 en 15 jaar. Stapt u over naar een all-electric warmtepomp? Dan wordt warmteterugwinning extra interessant. Elke kilowattuur warmte die u bespaart, scheelt ook stroom voor de warmtepomp.
Volgens Milieu Centraal is de investering vooral rendabel bij een goed geïsoleerde woning. Ventilatie vormt daar de grootste bron van warmteverlies. Tot slot levert een beter energielabel extra waarde op bij verkoop van uw woning.
De EP-adviseurs van Labelcert nemen uw woning ter plaatse op. Zij rekenen het rendement van uw WTW-unit mee in de NTA 8800-berekening en registreren het label in EP-Online. Zo ziet u zwart op wit wat de investering met uw energielabel doet. Een woninglabel vraagt u hier aan, vanaf €180.
Lees ook: Schuimbeton vloerisolatie besparing: hoeveel bespaart u per jaar?
