Home » Energielabel voor monumenten verplicht sinds 2026
Energielabel voor monumenten verplicht sinds 2026
In het kort
Verplicht voor monumenten
Sinds 29 mei 2026
Bij
Verkoop of verhuur van het monument
Methode
NTA 8800, met maatwerk voor monumentale kenmerken
Geldig
10 jaar vanaf registratiedatum in EP-Online
Eigenaren van een monumentale woning hebben sinds 29 mei 2026 met een belangrijke wijziging te maken: een energielabel is ook voor monumenten verplicht bij verkoop of verhuur. Tot die datum waren rijksmonumenten uitgezonderd. In dit artikel leest u wat er is veranderd.
Wat is er veranderd voor monumenten?
Waar monumenten voorheen waren vrijgesteld van de energielabelplicht, geldt de verplichting sinds 29 mei 2026 ook voor deze panden. Dat betekent dat u bij de verkoop of verhuur van een monumentale woning een geldig energielabel nodig heeft, net als bij elke andere woning.
Energielabel voor een monument: maatwerk
Monumentale woningen vragen om een zorgvuldige opname. De energieprestatie wordt bepaald met dezelfde NTA 8800-methodiek, maar onze adviseurs houden rekening met de specifieke kenmerken van het pand. Onze gecertificeerde EP-adviseurs hebben ervaring met oudere en monumentale woningen, onder andere in de binnensteden van Zutphen en Nijmegen.
Ja. Sinds 29 mei 2026 is een energielabel ook voor monumenten verplicht bij verkoop, verhuur of verlenging van een huurovereenkomst: voor rijks-, provinciale én gemeentelijke monumenten. De eerdere vrijstelling voor rijksmonumenten is daarmee vervallen. Alleen gebouwen die voor erediensten worden gebruikt, zoals kerken, blijven uitgezonderd.
Geldt de vrijstelling ook voor gemeentelijke monumenten?
Er is sinds 29 mei 2026 geen vrijstelling meer: alle beschermde monumenten hebben bij verkoop of verhuur een geldig energielabel nodig. Gemeentelijke en provinciale monumenten waren overigens ook vóór die datum nooit vrijgesteld: de oude uitzondering gold alleen voor rijksmonumenten.
Hoe weet ik of mijn pand een rijksmonument is?
Dat controleert u in het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Voor de energielabelplicht maakt het sinds 29 mei 2026 geen verschil meer: ook een rijksmonument heeft bij verkoop of verhuur een geldig label nodig. De monumentstatus is wél belangrijk bij het kiezen van verduurzamingsmaatregelen.
Kan ik vrijwillig een energielabel voor mijn monument aanvragen?
Ja. Verkoopt of verhuurt u niet, dan is een label ook voor een monument niet verplicht, maar het geeft wel waardevol inzicht in de energieprestatie en de verbetermogelijkheden, bijvoorbeeld voor een verduurzamingsplan. Aanvragen kan vanaf €180 inclusief btw.
Kan ik een monument verduurzamen zonder het karakter aan te tasten?
Vaak wel. Denk aan na-isolatie aan de binnenzijde, kierdichting, vloerisolatie of monumentenglas. Een EP-adviseur of maatwerkadvies brengt de verstandige stappen in kaart, passend bij de monumentale waarde.
Welke regels gelden bij de verkoop van een monument?
Sinds 29 mei 2026 heeft u bij de verkoop van een monument een geldig energielabel nodig, net als bij elke andere woning. Dit geldt voor rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten. Het label hoort al in de verkoopadvertentie te staan en moet uiterlijk bij de notariële overdracht aanwezig zijn. Wij verzorgen het label volgens de NTA 8800-methode, met oog voor de bijzondere kenmerken van uw monument.
