Een duurzame keuken kiezen is een investering die decennialang meegaat. Het heeft direct invloed op uw energieverbruik en wooncomfort. Een nieuwe keuken staat gemiddeld 15 tot 20 jaar in uw woning. Daarom loont het om goed na te denken over materialen, apparatuur en indeling. Een energiezuinige keuken verlaagt niet alleen uw maandelijkse energiekosten. Het verhoogt ook de waarde van uw woning. Bovendien draagt u bij aan een kleinere ecologische voetafdruk. In deze gids leest u stap voor stap hoe u een duurzame keuken kiest die zowel mooi als functioneel is.
Welke materialen maken een keuken duurzaam?
De basis van een duurzame keuken kiezen begint bij de materialen. Deze bepalen namelijk de levensduur, het onderhoud en de milieu-impact van uw keuken. Hoogwaardige materialen gaan langer mee en hoeven minder snel vervangen te worden. Dat bespaart zowel kosten als grondstoffen.
In deze gids komen vier materiaalkeuzes aan bod:
- FSC-gecertificeerd hout: tijdloos en opnieuw te schuren
- Gerecyclede werkbladen van glas, composiet of kwartssteen
- Emissiearme plaatmaterialen met CARB2- of E1-certificering
- Keramiek: kras-, hitte- en slijtvast
FSC-gecertificeerd hout: verantwoord en tijdloos
Massief hout of multiplex met een FSC-keurmerk garandeert verantwoord bosbeheer. Voor elk gekapt boompje wordt een nieuwe geplant. Daarnaast worden sociale en ecologische normen nageleefd tijdens productie. Houten keukens zijn tijdloos en gaan decennia mee. Bovendien kunt u hout gemakkelijk opknappen door te schuren en opnieuw te behandelen. Dat maakt hout een uitstekende circulaire keuze die jarenlang meegaat zonder aan kwaliteit in te boeten.
Gerecyclede materialen: innovatief en stijlvol
Werkbladen van gerecycled glas, composiet of zelfs gerecycled plastic winnen aan populariteit. Deze materialen zijn niet alleen duurzaam, maar ook onderhoudsvriendelijk en verkrijgbaar in diverse stijlen. Gerecyclede composieten zoals terrazzo of kwartssteen bevatten tot 90% hergebruikt materiaal. Hierdoor bespaart u primaire grondstoffen zonder in te leveren op kwaliteit. Daarnaast zijn deze materialen bestand tegen vocht, krassen en hitte. Ze behouden hun uitstraling zonder intensief onderhoud.
Vermijd schadelijke plaatmaterialen
Let bij MDF en spaanplaat goed op de emissienorm. Oudere plaatmaterialen kunnen formaldehyde afgeven. Dat is schadelijk voor de luchtkwaliteit in uw woning. Kies daarom voor emissiearme plaatmaterialen met CARB2- of E1-certificering. Deze normen garanderen dat er minimale schadelijke stoffen vrijkomen. Volgens Milieu Centraal draagt een goede luchtkwaliteit in huis bij aan een gezonder woonklimaat. Investeer daarom in gecertificeerde materialen die veilig zijn voor u en uw gezin.
Keramiek: de onverwoestbare keuze
Keramische werkbladen en fronten zijn extreem duurzaam. Ze zijn krasbestendig, hittebestendig en kunnen zonder agressieve chemicaliën worden schoongehouden. Keramiek is bovendien 100% natuurlijk en volledig recyclebaar aan het einde van de levensduur. Deze materialen behouden hun kleur en uitstraling jarenlang zonder verkleuring of slijtage. Daarom zijn ze ideaal voor intensief gebruik in drukke huishoudens.
Waarom een duurzame keuken kiezen met energie-efficiënte apparatuur?
De apparatuur in uw keuken heeft directe invloed op uw energieverbruik en maandelijkse energierekening. Moderne apparaten zijn aanzienlijk zuiniger dan modellen van enkele jaren geleden. Bij aanschaf is het verstandig om goed te letten op het energielabel en specificaties. Zuinige apparaten kosten vaak iets meer in aanschaf. Ze verdienen zichzelf echter terug door lagere energiekosten.
Inductiekookplaat: de efficiënte standaard
Een inductiekookplaat is 10 tot 15 procent efficiënter dan een gewone elektrische kookplaat. Vergeleken met gaskoken is inductie zelfs tot 40 procent efficiënter. Daarnaast verwarmt u alleen de pan. Hierdoor gaat geen energie verloren aan de omgeving. De plaat zelf wordt niet heet. Dat is veiliger en vergemakkelijkt het schoonmaken. Aangekoekt vuil komt nauwelijks voor omdat de omgeving van de pan koel blijft. Bovendien kookt u sneller omdat de warmte direct aan de pan wordt afgegeven.
A-label apparaten besparen honderden euro’s
Een koelkast en vaatwasser met het nieuwe A-energielabel kunnen op jaarbasis tientallen tot honderden euro’s besparen. Nieuwe apparaten verbruiken vaak 40 tot 60 procent minder energie dan modellen van tien jaar oud. Let ook op het waterverbruik van uw vaatwasser. Moderne modellen gebruiken slechts 6 tot 8 liter water per wascyclus. Handwassen kost al snel 40 liter. Daarom is investeren in apparaten met een hoog energielabel altijd verstandig. Meer informatie over energielabels voor apparaten vindt u op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Combi-oven met warmtepomp technologie
Ovens met warmtepomptechnologie verwarmen efficiënter dan traditionele elektrische ovens. Ze gebruiken warmte uit de omgeving en kunnen tot 30 procent energie besparen. Daarnaast bieden ze vaak stoomfuncties die gezonder koken mogelijk maken. Hierdoor behoudt u meer voedingsstoffen in uw maaltijden. Deze ovens zijn veelzijdig en vervangen vaak meerdere apparaten. Dat bespaart ruimte en energie.
Warmwaterkraan: direct heet water zonder verspilling
Een warmwaterkraan geeft alleen heet water af wanneer u dit nodig hebt. Er is geen energieverlies door een boiler die constant warm water op temperatuur moet houden. Hierdoor bespaart u tot 50 procent energie voor warm water in de keuken. Bovendien hebt u direct kokend water beschikbaar voor thee of om groenten te blancheren. Dat scheelt tijd en verhoogt het comfort in uw dagelijkse kookroutine.
Welke keukenmaatregel levert de meeste besparing op?
Dat verschilt per woning en per apparaat dat u vervangt. De tabel hieronder zet de besparingen uit deze gids naast elkaar. Zo ziet u in één oogopslag welke keuze het meeste oplevert. Vervangt u een oud apparaat, dan is het verschil doorgaans het grootst.
| Maatregel | Besparing volgens deze gids |
|---|---|
| Inductie in plaats van een elektrische kookplaat | 10 tot 15 procent efficiënter |
| Inductie in plaats van koken op gas | Tot 40 procent efficiënter |
| Koelkast of vaatwasser met A-label | 40 tot 60 procent minder dan een model van tien jaar oud |
| Oven met warmtepomptechnologie | Tot 30 procent minder energie |
| Warmwaterkraan in plaats van een boiler | Tot 50 procent minder energie voor warm water |
| LED-verlichting in plaats van halogeen | Tot 80 procent minder energie |
| Afzuigkap met EC-motor | Tot 70 procent minder energie |
| Vaatwasser in plaats van afwassen met de hand | 6 tot 8 liter water per cyclus, tegen circa 40 liter |
Wat besparen verlichting en ventilatie in de keuken?
Verlichting en ventilatie hebben meer invloed op uw energieverbruik dan u denkt. Een goede afzuigkap zorgt niet alleen voor een prettige kookervaring. Het zorgt ook voor gezonde luchtkwaliteit. LED-verlichting kan daarnaast tot 80 procent energie besparen ten opzichte van halogeenlampen. Deze kleine aanpassingen dragen significant bij aan een duurzame keuken kiezen.
LED-verlichting: zuinig en langdurig
LED-spots en onderbouwverlichting verbruiken minimale energie en gaan tot 25 jaar mee. Ze geven direct fel licht zonder opwarmtijd en produceren nauwelijks warmte. Daarom zijn ze veiliger en comfortabeler dan traditionele verlichting. Kies voor dimbare LED-lampen om de sfeer en het energieverbruik verder te optimaliseren. Met slimme schakelaars regelt u de verlichting automatisch op basis van aanwezigheid of daglicht. Dat verhoogt het gebruiksgemak en verlaagt de energiekosten.
Energiezuinige afzuigkap met EC-motor
Een afzuigkap met een energiezuinige EC-motor verbruikt tot 70 procent minder energie dan traditionele motoren. Combineer dit met automatische snelheidsregeling en u bespaart nog meer. De afzuigkap past zich dan automatisch aan op basis van dampontwikkeling. Moderne afzuigkappen werken bovendien stiller en effectiever. Zo blijft de lucht in uw keuken fris zonder onnodige energieverspilling.
Afvoer naar buiten of recirculatie?
Een afzuigkap met directe afvoer naar buiten is het meest effectief voor het verwijderen van vocht en geuren. Recirculatiekappen filteren de lucht en blazen deze terug de keuken in. Echter, ze zijn minder effectief in het verwijderen van vocht en geuren. Als afvoer naar buiten mogelijk is, verdient dat de voorkeur. Zorg dan wel voor goede isolatie rond de afvoerkanalen om warmteverlies te voorkomen. Daarnaast voorkomt u zo condensatieproblemen in uw woning.
Hoe beïnvloeden indeling en isolatie de energie-efficiëntie?
De indeling van uw keuken beïnvloedt het energieverbruik meer dan u zou denken. Een slimme indeling zorgt voor korte looplijnen en efficiënt gebruik van apparaten. Daarnaast speelt isolatie een cruciale rol in het beperken van warmteverlies. Vooral in oudere woningen kan extra aandacht voor isolatie het verschil maken.
Wat betekent een duurzame keuken voor uw energielabel?
Het energielabel van uw woning wordt berekend volgens de NTA 8800. Daarin wegen vooral isolatie, glas, ventilatie en de installaties voor verwarming en warm water mee. Verbetert u tegelijk met de keuken de isolatie of het warmwatertoestel, dan werkt dat door in uw label. Na de opname registreert de adviseur het label in EP-Online.
Plan uw energielabel direct
Een duurzame keuken hoort bij een energiezuinige woning. Wilt u weten hoe uw woning er momenteel voorstaat qua energieverbruik? Een officieel energielabel geeft u hierop direct antwoord. De gecertificeerde EP-adviseurs van Labelcert nemen uw woning op, rekenen deze door volgens de NTA 8800 en registreren het label in EP-Online. U krijgt daarbij een helder overzicht van de maatregelen die in uw situatie het meeste effect hebben. Vraag direct uw energielabel aan en krijg binnen één werkdag een prijsindicatie op maat.
Lees ook: Duurzaam huis kopen Utrecht: 5 essentiële tips van een aankoopmakelaar
