Slim laden elektrische auto thuis kan uw stroomkosten met €200 tot €350 per jaar verlagen, terwijl u ook bijdraagt aan een stabieler elektriciteitsnet en lagere CO₂-uitstoot. Bovendien haalt u het maximale uit uw thuislaadpaal door uw laadproces te laten aansluiten op gunstige momenten. Namelijk bij lage stroomprijzen of hoge zonne-energie-opbrengst. Daarom leggen we in deze blogpost uit hoe slim laden elektrische auto thuis werkt, wat de technische voorwaarden zijn, en welke besparingen en investeringen u kunt verwachten als woningeigenaar in Nederland.
Wat is slim laden elektrische auto thuis?
Bij slim laden elektrische auto thuis stuurt u het laadproces van uw elektrische auto automatisch aan op basis van verschillende factoren. Zoals de actuele stroomprijs, de beschikbaarheid van duurzame energie en de belasting op het elektriciteitsnet. Daardoor laadt u niet direct op vol vermogen zodra u de stekker erin steekt. Maar wordt het laden verspreid over het moment dat het voor u én het net het gunstigst is.
Daarnaast zijn er verschillende vormen van slim laden elektrische auto thuis. Echter bij prijsgestuurd laden laadt uw auto vooral wanneer de stroomprijs laag is. Bijvoorbeeld ’s nachts of op andere daluren. Bovendien koppelt zonnestroomgestuurd laden het laadproces aan uw eigen zonnepanelen. Op momenten dat uw PV-installatie veel opwekt, laadt de auto direct mee. Hierdoor verlaagt u de hoeveelheid elektriciteit die u tegen een lagere vergoeding moet terugleveren aan het net. Daarnaast zorgt netgestuurd laden (ook wel dynamic load balancing genoemd) ervoor dat uw huisaansluiting niet overbelast raakt. Want de laadpaal meet het totale verbruik in huis en past het laadvermogen aan. Dus blijft u binnen de grenzen van uw netaansluiting.
Bovendien bestaat er ook bidirectioneel laden, waarbij uw auto niet alleen energie ontvangt maar ook kan terugleveren aan uw woning of het elektriciteitsnet. Echter staat deze vorm in Nederland nog in de kinderschoenen en vereist specifieke hardware en contracten. Daarom is een combinatie van prijsgestuurd laden, zonnestroom-laden en dynamic load balancing voor de meeste woningeigenaren nu de meest praktische en rendabele oplossing. Meer informatie over deze ontwikkelingen vindt u op RVO.nl.
Hoeveel kunt u besparen met slim laden elektrische auto thuis?
De werkelijke besparing hangt af van uw rijgedrag, uw energiecontract en de mate waarin u slim laden elektrische auto thuis toepast. Echter laten diverse onderzoeken en pilots zien dat de financiële voordelen aanzienlijk kunnen zijn. Namelijk meldde Zonneplan dat klanten in 2022–2023 gemiddeld €0,15 per kilowattuur goedkoper uit waren door dynamische prijzen te gebruiken in plaats van standaardtarieven. Dus voor een gemiddelde rijder die ongeveer 15.000 kilometer per jaar aflegt en daarvoor circa 2.700 kWh nodig heeft, levert dat een potentiële besparing op van zo’n €405 per jaar. Echter ligt de daadwerkelijke besparing in de praktijk iets lager. Want niet elk laadmoment kan optimaal gepland worden en u moet soms toch wat duurder laden vanwege urgentie of minimale laadtoestand.
Daarom rekent de ANWB met realistischere cijfers. Bovendien kunt u als huishouden met elektrische auto bij volledig geautomatiseerd slim laden via een dynamisch contract jaarlijks ongeveer €322 besparen ten opzichte van een vast contract zonder slimme sturing. Daarnaast levert handmatig laden op daluren ongeveer €283 op, terwijl alleen een dynamisch contract zonder verdere sturing al circa €255 per jaar scheelt. Al met al is een realistische besparing voor de meeste Nederlandse huishoudens tussen de €200 en €350 per jaar.
Naast kostenbesparing helpt slim laden elektrische auto thuis ook het elektriciteitsnet. Namelijk bleek uit slimme laadproeven dat de piekvraag vanuit elektrische auto’s met gemiddeld 70% daalde door het verschuiven van laadmomenten naar gunstige tijdstippen. Daardoor hoeft het net minder verzwaard te worden en kan netcongestie worden beperkt. Ook krijgen deelnemers aan sommige slimme laadprogramma’s een financiële beloning. Echter ontvingen EV-rijders in een Nederlandse pilot gemiddeld €0,82 cashback per laadsessie, wat neerkomt op circa 7,5% korting. Daardoor kan dat per jaar oplopen tot meer dan €100 extra voordeel, afhankelijk van uw rijgedrag en de afspraken met uw energieleverancier.
Besparing op netkosten door load balancing
Een bijkomend voordeel van slim laden elektrische auto thuis is dat u mogelijk kunt voorkomen dat uw huisaansluiting moet worden verzwaard. Vervolgens bespaart u op het maandelijkse vastrecht, dat hoger uitvalt bij een grotere aansluiting. Bovendien zorgt dynamic load balancing ervoor dat het laadvermogen van uw auto automatisch wordt aangepast aan het actuele verbruik in huis. Daardoor blijft u binnen de grenzen van uw bestaande netaansluiting, meestal 1×35 A of 3×25 A. Dus hoeft u niet direct over te stappen naar een duurdere 3×35 A of 3×50 A aansluiting. Uiteindelijk scheelt dit u al snel tientallen euro’s per jaar aan vastrecht.
Technische voorwaarden en benodigdheden voor slim laden elektrische auto thuis
Om effectief slim laden elektrische auto thuis toe te passen heeft u een aantal zaken nodig. Ten eerste is een slimme laadpaal of wallbox essentieel. Namelijk moet deze via internet kunnen communiceren en in staat zijn het laadvermogen (in Ampère) aan te passen. Ook moet de paal de start- en eindtijd kunnen sturen, en bij voorkeur koppelen met uw PV-installatie of energiemanagementsysteem. Daarnaast moet de laadpaal of uw elektrische auto zelf verbinding kunnen maken met de energiemarkt of uw energieleverancier. Dus zijn actuele prijzen en nettoestand bekend. Echter gaat dit meestal via een app van de laadpaalleverancier of via de fabrikant-app van uw auto.
Bovendien is een geschikt energiecontract belangrijk. Want voor maximale besparing kiest u een dynamisch contract waarbij u per uur een andere stroomprijs betaalt op basis van vraag en aanbod op de energiemarkt. Daardoor kunt u laden op momenten dat de prijs laag is, bijvoorbeeld ’s nachts of bij overschot aan wind- of zonne-energie. Echter kunt u met een ouderwetse enkeltariefmeter of dubbeltariefmeter alleen ruwweg sturen, zoals laden in de nacht. Dus mist u de voordelen van real-time prijsoptimalisatie. Meer informatie over dynamische contracten vindt u op Milieucentraal.
Uiteindelijk speelt ook uw huisaansluiting een rol. Daarom moet u in uw meterkast controleren welke capaciteit u hebt: vaak 1×35 A of 3×25 A. Echter is bij 3×25 A een 11 kW-laadpaal met load balancing meestal prima te installeren zonder verzwaring. Mits de laadpaal het totale huisverbruik in de gaten houdt en het laadvermogen tijdelijk verlaagt als andere apparaten in huis veel stroom vragen. Dus voorkomt u dat uw hoofdzekering eruit springt of dat uw netbeheerder moet worden ingeschakeld voor een duurdere aansluiting.
Dynamic load balancing in de praktijk
Dynamic load balancing meet continu het stroomverbruik van uw hele woning. Namelijk zodra u bijvoorbeeld de oven, wasmachine en vaatwasser tegelijk aanzet, detecteert de laadpaal dat er minder vermogen beschikbaar is voor de auto. Vervolgens verlaagt de paal automatisch het laadvermogen naar de auto. Dus blijft u binnen de limieten van uw netaansluiting. Daarnaast verhoogt de laadpaal het vermogen weer zodra de andere apparaten uitschakelen. Bovendien gebeurt dit volledig automatisch en zonder dat u er iets van merkt. Echter is uw auto net iets later vol – maar binnen de door u ingestelde vertrektijd.
Kosten en investeringen voor slim laden elektrische auto thuis
De aanschaf en installatie van een slimme laadpaal vormen de grootste investering. Namelijk kost een slimme AC-laadpaal met 11 kW vermogen inclusief btw meestal tussen de €800 en €1.500. Echter hangt dit af van merk, functionaliteit en design. Daarnaast komen de installatiekosten: het trekken van kabels vanuit de meterkast naar de laadlocatie, het monteren van de paal en de officiële keuring kosten doorgaans tussen de €500 en €1.000. Al met al kunt u rekenen op een investering van ongeveer €1.300 tot €2.500 voor een complete slimme laadoplossing aan huis. Benieuwd hoe energiezuinig uw woning is? Vraag dan vrijblijvend een prijsopgave aan voor een energielabel voor uw woning.
Daarnaast zijn er soms extra opties die de prijs verhogen. Want een load balancing module is bij veel moderne laadpalen al inbegrepen. Maar kan bij oudere modellen €100 tot €300 extra kosten. Ook een koppeling met uw PV-omvormer of een apart energiemanagementsysteem kan extra investering vragen. Echter betalen deze opties zich meestal binnen enkele jaren terug door de extra besparing op uw energierekening.
Conclusie: slim laden elektrische auto thuis loont
Kortom biedt slim laden elektrische auto thuis aanzienlijke financiële en ecologische voordelen. Namelijk kunt u jaarlijks tussen de €200 en €350 besparen op uw stroomkosten door slim te laden met een dynamisch contract en slimme laadpaal. Bovendien draagt u bij aan een stabieler elektriciteitsnet en lagere CO₂-uitstoot. Hoewel de initiële investering tussen de €1.300 en €2.500 ligt, betaalt dit zich binnen enkele jaren terug. Uiteindelijk is slim laden elektrische auto thuis voor elke Nederlandse woningeigenaar met een EV een slimme keuze.
