Zonnepanelen in de winter wekken ook in december stroom op, ondanks de korte dagen en lage zonnestand. Bovendien twijfelen veel woningeigenaren of een installatie in de wintermaanden loont. Echter wijst de praktijk anders uit. Daarnaast bieden zonnepanelen zelfs bij bewolkt weer energiebesparing. Ook verhoogt koud weer juist het rendement van de zonnecellen.
In deze blogpost legt Labelcert uit waarom installatie verstandig kan zijn. Daarnaast bespreken we de concrete opbrengst, kosten en praktische tips. Vervolgens vindt u een energielabel aanvragen op onze website.
Hoe presteren zonnepanelen in de winter?
De opbrengst daalt in de wintermaanden aanzienlijk door kortere dagen. Echter blijven de panelen stroom produceren. Daarbij leveren zonnepanelen tussen oktober en maart circa 10 tot 15 procent van de totale jaaropbrengst. Bovendien is december historisch gezien de zwakste maand, met slechts 2 tot 3 procent van de jaarproductie.
Voor een standaardinstallatie van 10 panelen met een gezamenlijk vermogen van 4,2 kWp betekent dit in december een opbrengst van 80 tot 120 kWh. Omgerekend komt dit neer op ongeveer 0,6 tot 1 kWh per paneel per dag. Ter vergelijking ligt de dagelijkse opbrengst per paneel vier tot vijf keer hoger in de zomermaanden.
Toch is deze winteropbrengst niet te verwaarlozen. Namelijk werken zonnepanelen ook met diffuus licht. Dit is het licht dat door bewolking heen komt. Ook op grijze dagen produceren de panelen nog steeds 10 tot 20 procent van wat ze op zonnige zomerdagen leveren. Daarnaast verhoogt koud weer het rendement van zonnecellen. Want elektronica werkt bij lagere temperaturen efficiënter.
Maandelijkse opbrengst in de winter
De tabel hieronder toont de gemiddelde opbrengst per wintermaand voor een installatie van 10 panelen (4,2 kWp) in Nederland:
- December: 80-120 kWh (2-3% van jaaropbrengst)
- Januari: 110-160 kWh (3-4% van jaaropbrengst)
- Februari: 230-320 kWh (6-8% van jaaropbrengst)
Zoals te zien is, stijgt de opbrengst vanaf januari alweer. Vervolgens neemt de productie in februari flink toe door langere dagen en een hogere zonnestand. Dit betekent dat een installatie in december al in januari en februari meer oplevert. Bovendien trekt vanaf maart de productie sterk aan.
Waarom zonnepanelen in de winter toch zinvol zijn
Ondanks de beperkte opbrengst in december zijn er verschillende redenen waarom installatie verstandig kan zijn. Ten eerste start de directe energiebesparing meteen na installatie. Elke kilowattuur die de panelen produceren, hoeft niet van het net te worden afgenomen. Daardoor vermindert de energierekening direct, ook al is de besparing in december nog bescheiden.
Bovendien compenseert de lente en zomer de lage winteropbrengst ruimschoots. Tussen april en september leveren zonnepanelen 40 tot 60 procent van de totale jaaropbrengst. Daarom zorgt een installatie in december ervoor dat u vanaf maart al volop profiteert van de stijgende opbrengst. Wie wacht tot het voorjaar, loopt juist de eerste weken van de meest productieve periode mis.
Technische voordelen van koude
Zonnecellen werken efficiënter bij lagere temperaturen. Daarom leveren panelen op een heldere, koude winterdag relatief meer stroom dan op basis van alleen het aantal zonuren zou worden verwacht. In de zomer kan de temperatuur op het dak oplopen tot boven de 60 graden Celsius. Daardoor verlaagt het rendement juist. Echter blijven de panelen in de winter koeler. Daardoor neemt het elektronenverlies in de cellen af.
Daarnaast werken zonnepanelen ook met diffuus licht. Zelfs op donkergrijze dagen dringt een deel van het zonlicht door de wolken. Bovendien wordt dit indirecte licht door de zonnecellen omgezet in elektriciteit. Hoewel de opbrengst lager is dan op zonnige dagen, is het zeker niet nul. Kortom maakt dit zonnepanelen geschikt voor het Nederlandse klimaat, dat nu eenmaal regelmatig bewolkt is.
Kosten van zonnepanelen in de winter en regelingen
De aanschafkosten zijn de afgelopen jaren flink gedaald. Momenteel betaalt u voor een volledige installatie van 10 panelen tussen de 5.000 en 8.000 euro. Daarbij zijn omvormer, montage en bedrading inbegrepen. Echter verschilt de prijs per aanbieder. Ook is het afhankelijk van het type panelen en de complexiteit van de dakconstructie.
De gemiddelde prijs per wattpiek (Wp) ligt tussen de 0,80 en 1,20 euro. Dit betekent dat een installatie van 4.200 Wp (4,2 kWp) circa 3.360 tot 5.040 euro kost aan materiaal, exclusief arbeidskosten. Omdat de markt concurrerend is en technologie verbetert, dalen de prijzen verder. Desondanks blijft de investering aanzienlijk. Daarom willen woningeigenaren graag weten of subsidies beschikbaar zijn.
Sinds 2023 is de ISDE-subsidie voor zonnepanelen afgeschaft. Toch blijft de salderingsregeling tot 2027 bestaan. Deze regeling stelt u in staat om opgewekte stroom te verrekenen met uw energieverbruik. Daardoor betaalt u minder aan uw energieleverancier. Vanaf 2027 wordt de saldering geleidelijk afgebouwd en vervangen door een terugleververgoeding. Ook kunt u 21 procent btw terugvragen op de aanschaf en installatie. Meer informatie vindt u op rvo.nl en rijksoverheid.nl.
Terugverdientijd
De gemiddelde terugverdientijd van zonnepanelen ligt tussen de 6 en 8 jaar. Dit is afhankelijk van uw energieverbruik en de opbrengst van de installatie. Bij een gemiddeld huishouden met een verbruik van 3.000 kWh per jaar bespaart u jaarlijks 400 tot 600 euro op uw energierekening. Uiteindelijk zijn de panelen na 6 tot 8 jaar terugverdiend. Daarna produceert u nog 15 tot 20 jaar gratis stroom.
Optimalisatie van zonnepanelen in de winter voor winteropbrengst
Om de opbrengst te maximaliseren, zijn er verschillende maatregelen die u kunt nemen. Ten eerste is de oriëntatie en helling van uw dak bepalend. Bovendien is een zuidelijke oriëntatie met een hellingshoek van 35 graden ideaal voor jaarrondopbrengst in Nederland. Echter leveren panelen op een oost-west dak ook goede resultaten, vooral als u overdag veel stroom verbruikt.
Daarnaast speelt schaduw een grote rol. Door de lage zonnestand werpen bomen, schoorstenen en dakkapellen langere schaduwen. Namelijk kan zelfs een klein schaduwoppervlak de opbrengst van meerdere panelen verminderen. Dit is afhankelijk van de bekabeling. Gebruik daarom tools zoals PVGIS van RVO om te berekenen hoe schaduw uw installatie beïnvloedt.
Een thuisbatterij kan de zelfconsumptie verhogen. Namelijk produceert u in de winter overdag stroom, terwijl u vooral ’s avonds en ’s nachts energie verbruikt. Bovendien slaat een accu overtollige stroom op voor later gebruik. Dit verhoogt uw onafhankelijkheid van het stroomnet en maximaliseert de besparing. Let wel dat een batterij een extra investering van 4.000 tot 8.000 euro is. Daarbij is de terugverdientijd langer dan die van de panelen zelf.
Sneeuw en onderhoud
Sneeuw op zonnepanelen blokkeert tijdelijk de lichtinval en verlaagt de opbrengst. Echter blijft sneeuw in Nederland zelden lang liggen. Want de panelen zijn glad en onder een hoek gemonteerd. Daardoor glijdt sneeuw snel af. Daarnaast warmen de panelen licht op door het zonlicht dat er doorheen komt. Dit versnelt het smeltproces. Kortom is sneeuw in de praktijk zelden een groot probleem.
Ook is onderhoud nauwelijks nodig. Want regen reinigt de panelen natuurlijk. Daarbij spoelt opgedroogd vuil in de winter weg. Alleen bij hardnekkige vervuiling kan handmatige reiniging zinvol zijn. Dit geldt bijvoorbeeld door nabijgelegen bomen of industrie. Vervolgens zorgt regelmatige inspectie ervoor dat uw installatie optimaal blijft presteren. Daardoor maximaliseert u de opbrengst van zonnepanelen in de winter.
Lees ook: Tuinverlichting verduurzamen: zonne-energie of LED-spots op netspanning?
